Chiến thuật Tiki Taka – Đặc sản của nhà Barca

Nếu các bạn là một người yêu bóng đá, nhất là fan của nhà Barca thì chắc hẳn đã ít nhiều biết tới chiến thuật Tiki Taka – một đặc sản của đội bóng hàng đầu thế giới này. Mặc dù đã qua nhiều thời huấn luyện viên nhưng đội bóng xứ Catalan vẫn luôn trung thành với chiến thuật này. Vậy Tiki Taka là gì? Lối chơi này được Barca triển khai như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu ngay sau đây!

1. Tiki Taka là gì?

Trong tiếng Tây Ban Nha, Tiki Taka đọc là Tiqui Taca và được biết đến là một trong các chiến thuật chơi bóng sở trường của đội bóng chủ sân Camp Nou. Xét về mặt ngữ nghĩa thì Tiqui nghĩa là chuyền và Taca nghĩa là chạy. Lối chơi Tiki Taka ưu tiên việc kiểm soát bóng trên sân. Các cầu thủ sẽ phải thường xuyên di chuyển, phối hợp nhịp nhàng giữa chuyền và chạy. Thậm chí, ngay cả khi không giữ bóng trong chân các cầu thủ vẫn phải di chuyển. Nhờ vào lối chơi này mà đội bóng có thể kiểm soát bóng hiệu quả và làm chủ được thế trận trên sân. 

Tìm hiểu Tiki Taka là gì?
Tìm hiểu Tiki Taka là gì?

Lần đầu tiên khái niệm Tiki Taka xuất hiện là bởi nhà báo thể thao và bình luận viên bóng đá nổi tiếng của Tây Ban Nha – Andres Montes. Không ít người cho rằng sở dĩ ông đưa ra cách gọi tên này cho chiến thuật Barca đang sử dụng là do liên tưởng tới tiếng kim đồng hồ tích tắc với những pha bật và chuyên bóng nhịp nhàng giữa các cầu thủ với nhau. 

Như đã nói, chiến thuật bóng đá này yêu cầu cầu thủ phải di chuyển liên tục. Do đó, nó hoàn toàn không phù hợp với những đội bóng hay cầu thủ lười biếng, tinh thần đồng đội kém, không chịu cố gắng, nỗ lực rèn luyện sức khỏe, kỹ năng để vượt qua giới hạn. 

Trong bóng đá, việc phải vừa di chuyển lại vừa chuyền bóng cho đồng đội một cách chính xác cực kỳ khó khăn. Do đó, có thể hiểu được tại sao Barca lại sở hữu nhiều ngôi sao và có một đội hình mạnh mẽ, gắn kết với nhau như vậy. Nhờ chiến thuật này mà đội bóng xứ Catalan đã lập nên một đế chế vững chắc và có hiệu suất tấn công cùng số bàn thắng cực kỳ đáng nể.

2. Kiểm soát bóng và quy luật 6 giây

Trong chiến thuật Tiki Taka có 1 quy luật mà các bạn cần biết đó là quy luật 6 giây. Đây là quy luật bắt buộc phải sử dụng khi chơi theo chiến thuật này. Nghĩa là, nếu làm mất bóng thì các cầu thủ cần phải nhanh chóng giành lại bóng trong vòng 6 giây. Nếu hết thời gian 6 giây vẫn chưa giành lại được bóng thì toàn đội sẽ phải tổ chức lại đội hình và áp dụng chiến thuật kèm người 1 – 1, đồng thời sử dụng tốc độ để triển khai pressing cao gây áp lực lên đối thủ. Nếu đội bóng nào có thể thực hiện được tốt quy luật này thì tỉ lệ kiểm soát bóng toàn trận sẽ rất cao. 

Luôn áp dụng quy luật 6 giây
Luôn áp dụng quy luật 6 giây

Nói chung, chiến thuật Tiki Taka được xây dựng dựa trên hệ tư tưởng kiểm soát và tấn công. Theo như phân tích lối chơi của đội chủ sân Camp Nou họ chỉ dành 10% cho phòng ngự và 90% là thực hiện tấn công. Sở dĩ như vậy là bởi Barca cho rằng tấn công cũng là một hình thức phòng ngự hiệu quả. Khi học kiểm soát bóng nhiều có thể giành được thế chủ động và nâng cao khả năng chiến thắng. Tuy nhiên, lối chơi này cũng có nhược điểm đó là khi chống phản công tương đối bị động. Cũng bởi lẽ đó mà ngày nay, chiến thuật Tiki Taka đã bắt đầu thoái trào.

3. Cự ly đội hình Tiki Taka 

Nhiều người cho rằng khi chơi theo lối đá Tiki Taka đòi hỏi di chuyển liên tục, thường xuyên dâng cao đội hình để tấn công thì cự ly đội hình sẽ bị giãn cách lớn, tạo ra lỗ hổng giữa các tuyến. Tuy nhiên, điều này không đúng. Nếu quan sát đội hình của Barca có thể nhận thấy các cầu thủ luôn biết cách làm sao để tạo ra một đội hình đều nhau, khoảng cách giữa các cầu thủ rất hợp lý và tạo được sự nhịp nhàng. Nhờ vậy các pha chuyền bóng của họ có tỷ lệ chính xác cao.

Một số sơ đồ chiến thuật phù hợp nhất với lối chơi Tiki Taka là 4-3-3 và 3-4-3. Ngoài ra, một số đội hình biến thể khác như 4-3-1-2 hay 3-4-1-2,… cũng có thể chơi theo cách này. Tuy nhiên, ngoài việc sơ đồ chiến thuật phù hợp ra các đội bóng còn cần phải xét tới cả yếu tố con người bởi trong lối chơi này cầu thủ mới là người hiện thực hóa nó. 

Cự ly đội hình luôn được đảm bảo, không tạo ra lỗ hổng
Cự ly đội hình luôn được đảm bảo, không tạo ra lỗ hổng

Tiki Taka không cần cầu thủ phải cao lớn, vạm vỡ nhưng phải có sự uyển chuyển, nhịp nhàng và có cách xử lý tình huống bóng khéo léo, di chuyển chính xác, nhanh nhẹn. Ví dụ, trong Barcelona, phần lớn các cầu thủ của họ không có vóc dáng quá cao to. Cầu thủ cao nhất trong đội hình họ là Gerard Pique hay Umtiti cũng chỉ có 1m85. Những cầu thủ khác chỉ cao khoảng 1m69 – 1m80 mà thôi. Thế nhưng, trên sân cỏ họ giống như những “nghệ sĩ” vậy. Các cầu thủ của đội bóng này vừa có kỹ thuật cá nhân tốt, khả năng kiểm soát và chuyền bóng đáng kinh ngạc cùng với nhãn quan chiến thuật tuyệt vời. 

Ngoài ra, trong đội hình của những đội bóng áp dụng lối chơi này, tiêu biểu như Barca đều cần tới một nhân tố xuất chúng. Đó có thể là cầu thủ tài ba hoặc HLV với bộ óc thiên tài. Xét tới trường hợp của Barca thì sở dĩ cả thập kỷ qua họ thành công với cách chơi Tiki Taka là nhờ vào Leo Messi và Pep Guardiola cùng Luis Enrique. 

4. Barca – Cái nôi đào tạo thiên tài và ông vua của lối chơi Tiki Taka

Nhắc tới Tiki Taka thì phải nhắc tới Barca. Đây chính là đội bóng áp dụng thành công nhất lối chơi này. Các cầu thủ của đội bóng được tập luyện ngay từ trong trứng với một tư duy thuần nhất. Vì vậy, bất kỳ đội bóng nào muốn thử sức với lối chơi chạy – chuyền này đều nghiên cứu rất kỹ về Barca. 

5. Các yếu tố khiến Barcelona thành công với Tiki Taka

Như đã nói, Pep Guardiola chính là một vị HLV tài ba của Barcelona, đội bóng thành công nhất với lối chơi Tiki Taka. ở dưới thời của vị HLV này, lối chơi chạy – chuyền phát triển rực rỡ, huy hoàng nhất. Nguyên nhân là bởi ông biết cách sắp xếp và sử dụng con người một cách hợp lý để các cầu thủ vừa gắn kết với nhau thể hiện được sức mạnh tập thể lại vừa phát huy được khả năng cá nhân của mình. 

Bên cạnh đó, sự thành công của Barca với Tiki Taka còn có đóng góp không nhỏ của chính các cá nhân trong đội bóng. Bất cứ đội bóng nào muốn vươn tới đỉnh vinh quang cũng cần tới dấu giày của những ngôi sao. Và ngôi sao sáng nhất trong đội hình của Barca không ai khác chính là Lionel Messi. Anh có một cái chân trái cực kỳ tinh quái và dẻo dai. Ngoài ra, không thể không kể tới sự góp công của cặp đôi tiền vệ Xavi và Iniesta với những đường chuyền vừa mềm mại lại cực chính xác ở tuyến giữa. 

Barca là đội bóng thành công nhất với lối chơi chạy - chuyền
Barca là đội bóng thành công nhất với lối chơi chạy – chuyền

Có khá nhiều ý kiến cho rằng, Tiki Taka có điểm yếu chí mạng đó là khiến cầu thủ tiêu hao quá nhiều thể lực bởi họ phải di chuyển rất nhiều. Tuy nhiên, đây cũng có thể chuyển hóa thành điểm mạnh bởi khi các cầu thủ liên tục di chuyển, họ chủ động và linh hoạt hơn trong lối chơi khiến cho đối phương cảm thấy hoang mang và dễ bị đánh lừa. 

Ngoài ra, góp phần tạo nên sự thành công cho Barca còn phải kể tới học viện La Masia. Gã khổng lồ xứ Catalan đã xây dựng cho mình một học viện riêng để đào tạo các cầu thủ trẻ chơi bóng theo ý đồ của họ. Ngay từ khi bắt đầu các cầu thủ trẻ đã được tập luyện cùng nhau. Vì vậy, họ phối hợp với nhau rất ăn ý. 

6. Nhược điểm của lối chơi Tiki Taka là gì?

6.1. Tốn quá nhiều thể lực

Với những gì chúng tôi đã chia sẻ thì hẳn các bạn cũng nhận ra được nhược điểm của lối chơi này, đó là khiến các cầu thủ phải tốn nhiều thể lực trước khi tới được khung thành của đối thủ do họ luôn phải di chuyển. Việc phải di chuyển suốt 90 phút, thậm chí là 120 phút khiến thể lực bị bào mòn và các cầu thủ sẽ rất khó tái tạo lại năng lượng để bứt lên khi bị cướp mất bóng.

Lối chơi này tiêu hao khá nhiều thể lực
Lối chơi này tiêu hao khá nhiều thể lực

6.2. Gặp khó khăn khi đứng trước hàng phòng ngự tập trung với số đông

Nếu phải đối diện với một hàng phòng ngự tập trung với số đông kết hợp phản công nhanh thì lối chơi Tiki Taka rất dễ bị bắt bài. Để hiểu rõ hơn các bạn có thể xem lại trận đấu giữa Bayern – Barca tại bán kết Champion League 2013.

6.3. Cách vận hành phức tạp

Nếu xem các trận đấu của CLB Barca thi đấu có thể thấy các cầu thủ chuyền bóng với nhau rất lâu trước khi họ đưa được bóng vào vòng cấm của đối phương. Đôi khi thực hiện quá nhiều các đường chuyền, bật bóng ngắn có thể làm lỡ mất cơ hội ghi bàn. 

Khi chơi theo chiến thuật Tiki Taka, để tạo ra cơ hội cho các tiền đạo có khi cần tới vài chục đường chuyền. Trong khi đó, một số lối chơi khác thì chỉ cần 2 – 3 đường chuyền, thậm chí 1 đường chuyền dài cũng đã đủ.

6.4. Khó phản công và không thể áp dụng chơi bóng bổng

Nhược điểm cuối cùng của lối chơi này đó là rất khó để phản công bởi các cầu thủ đã quen với việc chuyền ngắn, tấn công, áp đảo toàn diện lên đối phương, kiểm soát bóng trong thời gian dài.

Trên đây là giải đáp của Fan888 cho những ai đang thắc mắc Tiki Taka là gì. Lối chơi này được thực hiện như thế nào và các ưu nhược điểm của lối chơi được mệnh danh là “đặc sản của Barca”. Hãy thường xuyên theo dõi website của chúng tôi để cập nhật thêm nhiều tin tức và kiến thức hấp dẫn khác.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Contact Me on Zalo